Hội nhập
Ghi danh
2:57 CH
Thứ Ba
16
Tháng Tám
2022
20 Tháng Năm 20218:30 CH(Xem: 2191)
Trong những khó khăn và nguy hiểm, hãy nhớ đến Mẹ – hãy réo gọi Mẹ! Đừng để danh thánh Mẹ rời xa môi miệng bạn. Hãy tưởng nghĩ đến Mẹ luôn luôn! Có Mẹ, bạn sẽ không lạc lối. Được Mẹ chở che, bạn sẽ không sợ gì. Mẹ sẽ dẫn bạn đến với Chúa Giêsu, Đấng Cứu Độ của bạn!”
07 Tháng Mười 20161:17 CH(Xem: 12646)
Ở thành Chieti miền Naple, có một người làm nghề đặt nợ ăn lãi. Y chẳng biết ai, chỉ biết có tiền. Với hạng khổ rách áo ôm y cũng chẳng thông cảm mà còn bóc lột tận xương tủy, chẳng tha. Chúa đã phạt y phải bệnh phong hủi từ đầu đến chân. Bao nhiêu tiền của đổ ra để uống thuốc cũng đều vô ích, tiền mất tật mang. Không còn trông được người thế gian cứu chữa, Y chạy đến Đức Mẹ Loretta và vẫn tha thiết xin Mẹ cứu chữa rồi sai người bỏ vào hòm tiền khấn nơi bàn thờ Đức Mẹ một trăm đồng vàng.
15 Tháng Mười 201012:00 SA(Xem: 14711)
Vậy nếu cha không hy sinh chết thay cho 1 bạn tù, thì cũng chỉ ít hôm nũa Cha cũng sẽ bị quân Đức giết chết. Nhưng cái chết sau này dù cũng có giá trị tử đạo đấy, nhưng cũng không sao bằng cái chết hy sinh của Cha. Cái chết hy sinh ấy làm nổi bật cái gíá trị của cuộc đời thánh thiện của cha thánh Kolbe.
KHÁCH THĂM VIẾNG
116,880

“Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp”-“Thánh Tượng” (icon) nổi tiếng nhất

30 Tháng Mười Hai 201212:00 SA(Xem: 24677)
Trong thế giới "Thánh tượng" (icon), được biết đến nhiều nhất, là bức "Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp" (Our Lady of Perpetual Help) -được vẽ vào khoảng thế kỷ 13 có nguồn gốc từ Hy Lạp theo truyền thống Byzantium-mà nguyên bản, từ năm 1866 đến nay, được thờ kính tại nhà thờ Thánh An Phong (Alfonso) ở Rome, Ý.

ducmehangcuugiup_0

Sự nổi tiếng này có nhiều nguyên do, mà trước hết, là bởi niềm tin tràn ngập về sự linh thiêng của "Thánh tượng" nơi Giáo dân (có vô số truyền thuyết về "quyền năng Thiên Chúa" thể hiện qua "Thánh tượng" này được lan truyền khắp nơi...)(1)

Tiếp theo, phải kể đến sự kiện các tu sĩ Dòng Chúa Cứu Thế đã chọn "Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp" làm bổn mạng cho sứ vụ chính của Dòng, và nhận sự uỷ thác của Đức Giáo Hoàng Pi-ô IX phải truyền bá hình ảnh "Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp" cho toàn thế giới-kể từ năm 1866. (2)

Và, cuối cùng, là bởi tính mẫu mực (canon) của các qui phạm thần học được thể hiện qua hình thức chắt lọc vô cùng dung dị của bản thân "Thánh tượng".

*

Trước khi thử phân tích "Thánh tượng" này, có một số vấn đề, tôi cảm thấy cần phải ghi chú ngay:

Hầu hết các phiên bản "Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp" mà chúng ta thấy ngày nay, đều có nguồn gốc từ các DỊ BẢN HIỆN ĐẠI chứ không phải từ bản gốc đang được đặt tại nhà thờ Thánh An Phong. Dưới đây là vài dị bản tiêu biểu (thực tế còn rất nhiều):

 

 

 

2

So với bản nguyên thuỷ (ở trên cùng), các dị bản này có một số điểm khác biệt. Trong đó, có những khác biệt lớn gây ảnh hưởng lớn đến sự nhìn nhận và đánh giá:

Thứ nhất, hình ảnh các nhân vật trong các dị bản hiện đại, càng ngày, càng gần với tự nhiên hơn. Trông sống động hơn! Sự sống động này, một cách tự nhiên, gợi ra những nội dung tự sự, mở đường cho những suy diễn, thực ra không thể có nơi tác phẩm nguyên thuỷ. Một số bài viết giới thiệu "Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp" chúng ta có thể tìm thấy rất nhiều trên mạng internet, cả tiếng Việt lẫn tiếng Anh, đã sa vào cái bẫy tự sự này-nào là, gương mặt, ánh mắt của Đức Mẹ toát lên vẻ dịu hiền và lo lắng ra làm sao...!; nào là gương mặt Chúa Giê su đã toát lên vẻ già dặn và sợ hãi như thế nào...!; nào là Chúa Giêsu đã hốt hoảng khi thấy sự xuất hiện của các Tổng Lãnh Thiên Thần với các biểu tượng tiên báo sự khổ nạn của mình khiến giật mình rớt dép và phải níu lấy Đức Mẹ ra sao...!; v.v...-thoạt nghe, có vẻ hợp lý, nhưng thực ra hết sức hời hợt, thậm chí là thô thiển (so với những gì có thể thấy trong bản nguyên thuỷ)(3)

Thứ hai, hai mũ triều thiên đội trên đầu Chúa Hài đồng và Đức Mẹ Đồng Trinh, thực tế, chỉ mới được thêm vào các phiên bản từ năm 1867. Sự thêm vào này mang một hàm ý ngợi ca vinh quang Thiên Chúa. Tuy nhiên, đây là một sự kiểu cách. Chúng ta sẽ thấy sự ngợi ca trong bản nguyên thuỷ sâu sắc hơn như thế nào!

*

Bây giờ, chúng ta quay lại với "Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp" nguyên thuỷ.

Trong bài viết trước-"Tranh Icon Chúa Thánh Thần hiện xuống"(4)-tôi đã ghi chú một số vấn đề cần đặc biệt lưu ý khi tiếp cận icon, xin nhắc lại: Thứ nhất, đặc điểm cơ bản của icon Byzantium là tính chất duy lý triệt để. Mỗi hình ảnh là sản phẩm cách điệu mang tính biểu tượng có ý nghĩa thuần tuý như một khái niệm (không mang sắc thái biểu cảm cá nhân nào của thế giới con người...) Và, thứ hai, mỗi, icon, trên hết, là một văn bản thần học kinh điển bằng hình ảnh.

"Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp" nguyên thuỷ là một icon Byzantium điển hình, và là một văn bản thần học kinh điển bằng hình ảnh mẫu mực. Hãy nhìn kỹ tác phẩm:

Trung tâm tác phẩm là hình ảnh Đức Mẹ Đồng Trinh đang ẵm Chúa Hài Đồng. Đối với icon, chúng ta không cần thiết đặt vấn đề gương mặt Đức Mẹ và Chúa Giêsu biểu hiện những tình cảm như thế nào. Ở đây, chỉ là những phác hoạ vừa đủ để nhận diện trong sự tôn kính nhất.

Đức Mẹ đang nhìn về phía chúng ta, và bàn tay phải của Người chỉ vào con mình. Hàng chữ nhỏ khắc bên ảnh Chúa Hài Đồng: "IC" và "XC" – Jesous Christos (Giê-su Ki-tô – Đấng Cứu Chuộc)-dường như là điều Người muốn nói.

Chủ đề chính của "Thánh Tượng" là thể hiện sự Thông Công của Đức Mẹ Maria trong công cuộc Cứu Chuộc của Thiên Chúa.

Về Đức Mẹ Maria, ở đây, hoạ sĩ (và các nhà thần học) đã sử dụng triệt để ngôn ngữ biểu tượng: Áo trong của Người có màu đỏ. Màu đỏ, là màu của lửa, của máu và là màu của Đấng Cứu Chuộc... Người mặc áo màu đỏ, là đang mang lấy, chia phần công cuộc Cứu Chuộc của con mình. Áo choàng của Người có màu xanh sẫm. Đó là màu của bầu trời và của biển, là màu của sự kiên trinh và sự thông minh... Mặt trong của áo choàng có màu xanh lá cây. Đó là màu của thiên nhiên, của sự an hoà, nhu thuận... Người choàng khăn kín đầu. Chúng ta xưa nay quen thấy hình ảnh này rồi, nên dường như không để ý đến ý nghĩa biểu tượng của nó nữa. Đó là biểu tượng của đức khiêm nhường, của sự tự khép mình nơi người phụ nữ... Về ngôi sao tám cánh có ý nghĩa như ngôi sao chỉ đường trên khăn choàng nơi giữa trán Đức Mẹ, nhiều người cho rằng được thêm thắt về sau. Thực ra không phải. Ngay ở các tác phẩm "Virgin Hodegetria" (Đức Mẹ Dẫn Đường) cùng chủ đề có từ thế kỷ thứ 5 đã có hình ảnh ngôi sao này. ( ảnh minh hoạ ngay dưới đây là một ví dụ)

 

mehcg_3

Tổng hợp các ý nghĩa biểu tượng vừa nêu, chúng ta dễ dàng nhận thấy sự khái quát thần học về Đức Mẹ Maria trong "Thánh Tượng" kinh điển này sâu sắc như thế nào! (Và, việc gắn thêm vương miện tôn vinh về sau này, như đã nói ở trên, thực sự là không cần thiết !...)

Chúa Hài Đồng trong "Thánh tượng" không nhìn về phía chúng ta, mà cũng không nhìn mẹ mình. Người nhìn lên hai vị Tổng Lãnh Thiên Thần Mi-ca-en (bên trái) và Gáp-ri-en (bên phải)(4) đang mang thông điệp về Sự Khổ nạn đến cho mình. Một bên dép của người rớt ra, không phải bởi sự giật mình trong cơn hoảng hốt (như nhiều người đã giải thích). Không có sự hoảng hốt đó. Người bình thản đón nhận. Một bên dép rớt ra thuần tuý mang ý nghĩa biểu tượng: hành trình Khổ Nạn của Người là hành trình của một con người (rớt dép-một biểu tượng của sự bất toàn) và là hành trình của Chúa. Màu sắc trang phục Chúa Hài Đồng, thêm một lần nữa, nhấn mạnh về sự hiệp nhất hai bản thể: bản thể Thiên Chúa, và bản thể nhân loại, trong một ngôi vị là Chúa Giêsu này. Màu vàng, đó là màu của Thiên Chúa; còn màu xanh lá cây, là màu của tự nhiên... Chúa Hài Đồng đặt hai bàn tay của mình lên bàn tay của Đức Mẹ Maria. Người đang thể hiện sự yêu thương, trìu mến...

Chính sự hiệp nhất hai bản thể nơi Đấng Cứu Chuộc, và biểu hiện yêu thương, trìu mến của Người, đã làm sáng tỏ sự thông phần nơi Đức Mẹ Đồng Trinh.

Cuối cùng, xin nhắc lại ý nghĩa nền màu vàng của "Thánh tượng". Màu vàng, đó là màu của ánh sáng, của Thiên Chúa. Trong tất cả "Thánh tượng" Byzantium, trước nền màu vàng, chúng ta luôn luôn có thể hiểu: "Dưới ánh sáng của Thiên Chúa !..."

*

Trong hệ thống icon thể hiện chủ đề Đức Mẹ thông phần với công cuộc Cứu Chuộc của Chúa Giêsu còn có rất nhiều tác phẩm vô cùng đặc sắc. Nhưng có lẽ, "Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp" ở nhà thờ Thánh An Phong này, vẫn là tác phẩm đặc sắc nhất-cả về mặt thẩm mỹ lẫn ý nghĩa thần học.

Để kết thúc bài này, và để khép lại chủ đề icon Byzantium, tôi xin nói thêm mấy điều:

Không phải ngẫu nhiên từ cuối thế kỷ 19, không ít hoạ sĩ tiền phong ở châu Âu đã quay về tìm hiểu icon Byzantium với niềm say mê và với sự khâm phục vô biên. Nhiều người trong số đó đã cho rằng, chỉ ở đây, mới có ngôn ngữ của trí tuệ, của sự hiền minh. Với họ, tất cả các khuynh hướng nghệ thuật thiên về tự nhiên khởi từ thời Phục Hưng cho đến thế kỷ 19, chỉ là nghệ thuật của ảo giác... Cách nghĩ này, thực tế, đã chi phối và quyết định diện mạo nhiều thay đổi của nghệ thuật phương Tây, như chúng ta đã thấy, từ đầu thế kỷ 20 cho đến nay...

Nguyên Hưng
Nguồn: nghethuatthanh

Chú thích:

(1), (2) Đọc: Lịch sử bức linh ảnh "Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp"

(3) Đọc: Ý nghĩa bức linh ảnh "Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp"

(4) http://tgpsaigon.net/baiviet-tintuc/20110622/11099

Xem thêm: hình ảnh nhà thờ Thánh An Phong, nơi đặt "Thánh tượng Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp" từ 1866 đến nay:

me_hcg_05-contentme_hcg_04-content

 

28 Tháng Ba 20224:08 CH(Xem: 1081)
Tôi không khoe khoang về việc trừ quỷ, Bởi vì khoe khoang là đến từ miệng lưỡi của ma quỷ. Tôi chọn phục vụ Thiên Chúa một cách khiêm nhường.
28 Tháng Ba 20224:05 CH(Xem: 947)
“Ôi Thánh Thiên Thần Bản Mệnh của con, xin hãy đến, hãy đến cứu giúp con!” Đối diện với người đàn ông, Helga hoàn toàn kinh hãi, đứng im như trời tròng. Vừa đăm đăm nhìn cô thiếu nữ ông vừa rút dao găm từ từ tiến đến gần. Có một lúc Helga như trông thấy ông ta tỏ dấu chần chờ. Nhưng rồi ông lại tiếp tục cho đến khi đứng trước mặt cô gái. Ông ta dí con dao vào ngực Helga. Cô gái không nhúc nhích chờ đợi giây phút bị đăm vào ngực.
24 Tháng Giêng 20228:33 SA(Xem: 1367)
Bà Maria kể cho chúng ta rằng điều tốt nhất để làm là hiệp thông các đau khổ ấy với Chúa Giêsu, hãy đặt những đau khổ ấy trong bàn tay của Mẹ Maria. Mẹ là Đấng biết rõ nhất cách thức sử dụng các sự đau khổ vì thông thường thì chúng ta không biết những nhu cầu khẩn thiết chung quanh chúng ta.
24 Tháng Giêng 20228:26 SA(Xem: 1316)
Trong mối quan hệ của chúng ta đối với Thiên Chúa, khi chúng ta bắt đầu tính toán để khỏi làm hơn bổn phận đòi hỏi, làm vừa vặn cho đúng luật buộc, khi chúng ta cố “mặc cả” về điều “được phép” và “điều cấm đoán” để tìm ra những điều dễ làm hơn, khi chúng ta muốn tìm ơn cứu rỗi “rẻ tiền”, thì lúc đó chúng ta nên xét lại tình trạng sức khỏe đức tin của chúng ta !
11 Tháng Giêng 202210:26 CH(Xem: 1216)
Lạy Chúa Giêsu, xin tha tội chúng con. Xin gìn giữ chúng con khỏi lửa hỏa ngục. Xin đem hết thảy các linh hồn lên thiên đàng, nhất là những linh hồn cần đến lòng thương xót Chúa hơn. Cứu cho khỏi tội lỗi. Cứu cho khỏi hỏa ngục. Đó là những gì cần thiết, mà lúc này Đức Mẹ đang nhắc cho chúng ta.
11 Tháng Giêng 202210:18 CH(Xem: 1058)
Riêng tôi, tôi kính sợ Chúa, và hay nói với Chúa thế này: “Lạy Chúa, xin đừng bao giờ ruồng bỏ con, mặc dù con tội lỗi, bất xứng, chìm sâu dưới vực thẳm yếu đuối, hèn hạ”. Chúa thực sự không ruồng bỏ tôi. Dù chỉ một phút, một giây. Đó là hạnh phúc của tôi. Xin hết lòng cảm tạ Chúa giàu lòng thương xót.
11 Tháng Giêng 202210:10 CH(Xem: 1210)
Đức khiêm nhường là điểm tựa, là nền tảng của trót tòa nhà thiêng liêng. Người khiêm nhường thật, thú nhận là mình thấp kém và tận hiến toàn thân trong tay Chúa bằng một đức Tin linh hoạt và một đức Ái tâm thành. Họ không tự hào vì ơn Chúa cũng không ưu buồn khi bị ruồng rẫy, trái lại lúc nào họ cũng bình tĩnh đón chờ và lãnh nhận Thánh ý Chúa. Lạy Chúa! Xin giúp co hiểu rõ mình con và tự hạ trước mặt Chúa cho thành thực. Xin giúp con thực hiện Thánh ý Chúa.
11 Tháng Giêng 202210:06 CH(Xem: 1377)
Tôi đang phải giam trong luyện ngục, tôi không phải chịu hình khổ nào cả, nhưng chưa được xem thấy mặt Đức Chúa Trời, mà nguyên sự ấy thôi đã đủ làm tôi đau đớn cay đắng hơn mọi hình khổ khác !
11 Tháng Giêng 202210:02 CH(Xem: 1001)
Cô dự thánh lễ: vào lúc Linh Mục chủ tế chịu Mình Thánh Chúa, cô cảm thấy trong mình thoải mái dễ chịu, tự nhiên cô quỳ xuống đất, lúc ban đầu tay còn vịn vào chiếc ghế đằng trước, cô quỳ gối làm dấu Thánh Giá, và rồi cũng tự mình đứng lên cho tới hết giờ đọc Phúc Âm sau cùng.
03 Tháng Giêng 20226:16 SA(Xem: 1185)
“Ai muốn theo Cha, phải tự thoát vác khổ giá mình mà theo” bao hàm tất cả khoa tu đức học và là đường chắc để được rỗi. Tinh thần tự thoát là nguyên tắc thiết yếu của Phúc Âm và quy luật căn bản của Đạo Chúa. Muốn được rỗi, ta phải cương quyết bỏ đường rộng, đường tiêu vong, mà mạnh dạn bước vào đường hẹp, đường Thánh giá : xả kỷ và hy sinh. Vì chỉ có đường ấy mới thực là đường cứu rỗi. Chính Chúa Giêsu đã đi trước, ta hãy cương quyết theo Ngài.